భారత విత్తన రంగ బలోపేతానికి ఆవిష్కరణ*

అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యం, వాతావరణ అనుకూల సాంకేతికతలే కీలకం

ప్రజా పిలుపు / తెలంగాణ / హైద్రాబాద్ : భారత విత్తన రంగాన్ని మరింత బలోపేతం చేసి, వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచడంతో పాటు విత్తన వాణిజ్యం, ఆవిష్కరణల రంగంలో దేశాన్ని ప్రపంచస్థాయి కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాలంటే ఆవిష్కరణ ఆధారిత పరిశోధనలు, శాస్త్రీయ నియంత్రణ విధానాలు, వాతావరణ మార్పులకు తట్టుకునే సాంకేతికతలు, అంతర్జాతీయ సహకారం అత్యంత అవసరమని నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు.హైదరాబాద్‌లోని అంతర్జాతీయ ఎండబారిన ప్రాంతాల పంటల పరిశోధనా సంస్థలో జరిగిన భారత విత్తన వాణిజ్య–ఆవిష్కరణ సదస్సు–2026లో ఈ అంశాలు ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చాయి.ప్రపంచ విత్తన వాణిజ్యం, ఆవిష్కరణ, సుస్థిర వ్యవసాయం అభివృద్ధి అనే అంశంపై రెండు రోజులపాటు జరిగిన ఈ సదస్సులో 24 దేశాలకు చెందిన ప్రతినిధులు, ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు, విధాన నిర్ణేతలు, శాస్త్రవేత్తలు, విత్తన కంపెనీలు, వ్యవసాయ జీవసాంకేతిక సంస్థలు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు, కొత్త ఆవిష్కరణ సంస్థలు పాల్గొన్నారు. ప్రపంచ విత్తన విలువ శృంఖలలో భారతదేశ పోటీతత్వాన్ని పెంపొందించేందుకు అనుసరించాల్సిన వ్యూహాలపై విస్తృతంగా చర్చించారు.సదస్సును తెలంగాణ ప్రభుత్వ మాజీ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి సునీల్ శర్మ ప్రారంభించారు. ప్రారంభ సమావేశంలో వ్యవసాయం, అనుబంధ రంగాల మండలి (ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ) అసోచామ్ చైర్మన్, సీడ్‌వర్క్స్ ఇంటర్నేషనల్ లిమిటెడ్ సంస్థ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, ప్రధాన కార్యనిర్వాహక అధికారి డా. వెంకట్రామ్ వసంతవాడ స్వాగత ప్రసంగం చేశారు.అనంతరం అడ్వాంటా సీడ్స్ పరిశోధన–అభివృద్ధి సలహాదారు, భారత సిరిధాన్యాల పరిశోధనా సంస్థ మాజీ డైరెక్టర్ డా. విలాస్ టోనాపి అంశ ప్రవేశిక అందించారు. కావేరి విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతి డా. వి. ప్రవీణ్ రావు ప్రత్యేక ప్రసంగం చేయగా, అంతర్జాతీయ ఎండబారిన ప్రాంతాల పంటల పరిశోధనా సంస్థ ప్రధాన సంచాలకుడు డా. హిమాన్షు పాఠక్ ముఖ్యోపన్యాసం చేశారు.భారత విత్తన రంగ అభివృద్ధికి పరిశోధన, అభివృద్ధిలో నిరంతర పెట్టుబడులు, జీవసాంకేతికత, నూతన విత్తన అభివృద్ధి సాంకేతికతల వినియోగం, ప్రభుత్వ–ప్రైవేటు భాగస్వామ్యాల బలోపేతం, అంతర్జాతీయ నియంత్రణ విధానాల సమన్వయం, అలాగే ఆవిష్కరణను ప్రోత్సహించే విధాన వాతావరణం అత్యవసరమని చర్చల్లో స్పష్టం చేశారు. అదే సమయంలో నాణ్యత, సుస్థిరత, రైతు సంక్షేమం కూడా సమానంగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.ఈ సందర్భంగా సునీల్ శర్మ మాట్లాడుతూ, వ్యవసాయ ఆవిష్కరణ భారతదేశాన్ని వికసిత్ భారత్–2047 లక్ష్యాల దిశగా తీసుకెళ్లే ప్రధాన శక్తి అని అన్నారు. వ్యవసాయం భవిష్యత్తును ప్రభుత్వం ఒక్కటే లేదా పరిశోధన సంస్థలే లేదా విత్తన పరిశ్రమ ఒక్కటే ముందుకు నడపలేవని, రైతులు, పరిశోధకులు, విధాన నిర్ణేతలు, ప్రైవేటు రంగం సమిష్టిగా పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.సాంప్రదాయ వ్యవసాయాన్ని కృత్రిమ మేధస్సు వంటి ఆధునిక శాస్త్రంతో అనుసంధానం చేస్తే మరింత స్థిరమైన ఆహార వ్యవస్థలు, అధిక ఉత్పాదకత, సుస్థిర భవిష్యత్తు సాధ్యమవుతుందని తెలిపారు.డా. హిమాన్షు పాఠక్ మాట్లాడుతూ, వ్యవసాయ రంగంలో గణనీయమైన పురోగతి సాధించినప్పటికీ రాయితీలు, అందుబాటు, అనుమతుల ప్రక్రియ వంటి సవాళ్లు ఇంకా ప్రభావాన్ని పరిమితం చేస్తున్నాయని చెప్పారు. ఇకపై వ్యవసాయ మార్పు ఆత్మనిర్భరత దశను దాటి వాతావరణ స్థైర్యం, మెరుగైన పోషణ, సుస్థిర జీవనోపాధులు లక్ష్యంగా ముందుకు సాగాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. ప్రపంచ ఆవిష్కరణలను భారతదేశానికి తీసుకురావడంలో, భారత సాంకేతిక పరిష్కారాలను అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు చేర్చడంలో ఈ సంస్థ వారధిగా నిలుస్తుందని వివరించారు.డా. వెంకట్రామ్ వసంతవాడ మాట్లాడుతూ, ప్రతి వ్యవసాయ విప్లవం ఒక విత్తనం నుంచే ప్రారంభమవుతుందని, అదే ఆహార భద్రతకు, రైతు సంక్షేమానికి, సుస్థిర అభివృద్ధికి పునాదిగా నిలుస్తుందని అన్నారు. వాతావరణ మార్పులు, వనరుల కొరత, పెరుగుతున్న ఆహార అవసరాల నేపథ్యంలో విత్తన సాంకేతికతలో ఆవిష్కరణ మరింత కీలకమైందని తెలిపారు. బలమైన శాస్త్రీయ వర్గం, ప్రభుత్వ–ప్రైవేటు పరిశోధనా సంస్థల మద్దతుతో భారత్ ప్రపంచ విత్తన మార్కెట్లో విశ్వసనీయ నాయకుడిగా ఎదగగల సామర్థ్యం కలిగి ఉందని పేర్కొన్నారు. సాంకేతిక చర్చలు ప్రధానంగా అంతర్జాతీయ విత్తన వాణిజ్యం, మార్కెట్ అవకాశాలు, భారత ఎగుమతి పోటీతత్వం, జీవసాంకేతికత, డిజిటల్ వ్యవసాయం, ఖచ్చిత విత్తన అభివృద్ధి సాంకేతికతల వినియోగం, మేధోసంపత్తి హక్కుల పరిరక్షణ, వాతావరణ మార్పులకు తట్టుకునే పంటల అభివృద్ధి, కొత్త ఆవిష్కరణ సంస్థలు–పరిశోధనా సంస్థలు–పరిశ్రమల భాగస్వామ్యాలు వంటి అంశాలపై కేంద్రీకృతమయ్యాయి.ఈ సదస్సులో అసోచామ్‌తో కలిసి గ్రాంట్ థార్న్టన్ భారత్ రూపొందించిన విజ్ఞాన నివేదికను కూడా విడుదల చేశారు. భారత విత్తన రంగాన్ని ప్రపంచ స్థాయిలో మరింత పోటీతత్వంగా తీర్చిదిద్దేందుకు అవసరమైన వ్యూహాత్మక సూచనలు, విధాన జోక్యాలు, సాంకేతిక ధోరణులు, నియంత్రణ ప్రాధాన్యతలను ఈ నివేదికలో ప్రస్తావించారు. సదస్సు రెండో రోజు విత్తన పరిశోధనలో ప్రభుత్వ–ప్రైవేటు భాగస్వామ్యాలు, తదుపరి తరం విత్తన సాంకేతికతలపై నియంత్రణ సిద్ధత వంటి అంశాలపై చర్చలు జరగనున్నాయి.ముఖ్యంగా జన్యు సవరణ పంటలు, శాస్త్రీయ ఆధారిత నియంత్రణ వ్యవస్థలు, విత్తన పరిశోధనలో పెట్టుబడులు, ఉద్భవిస్తున్న సాంకేతికతలకు అనుగుణంగా నియంత్రణ సిద్ధత వంటి అంశాలు ప్రాధాన్యం పొందనున్నాయి.కార్యక్రమంలో భాగంగా విత్తన విశిష్టత పురస్కారాలు కూడా ప్రదానం చేశారు. విత్తన పరిశోధన, సాంకేతిక ఆవిష్కరణ, సుస్థిర వ్యవసాయ అభివృద్ధి, విత్తన విలువ శృంఖలలో విశిష్ట సేవలు అందించిన సంస్థలు, వ్యక్తులను ఈ పురస్కారాలతో సత్కరించారు.ఈ సదస్సులో పలు ప్రముఖ విత్తన సంస్థలు, పరిశోధనా సంస్థలు, వ్యవసాయ వ్యాపార ప్రతినిధులు, సాంకేతిక సంస్థలు, అంతర్జాతీయ ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు. మొత్తంగా, దీర్ఘకాలిక విధాన మద్దతు, శాస్త్రీయ పురోగతి, ఆవిష్కరణ ఆధారిత వృద్ధి, బలమైన అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలు ఉంటేనే భారతదేశం ప్రపంచ స్థాయి పోటీతత్వం కలిగిన, వాతావరణ మార్పులకు తట్టుకునే, రైతు కేంద్రిత విత్తన వ్యవస్థను నిర్మించగలదని సదస్సు చర్చలు స్పష్టం చేశాయి.